Hedef
| # | Bu derste hedefin |
|---|---|
| 1 | Üç telde Am, F ve G triadlarını aşağı ve yukarı süpürerek, notalar eşit ve ayrı ayrı duyulacak şekilde çalmak. |
| 2 | Üst notayı hammer-on ve pull-off ile ekleyerek süpürmenin yönünü değiştirmek. |
| 3 | Beş telde A şekli Am, G, F ve E arpejlerini süpürmek. |
| 4 | Tek parmakla yan yana telleri yuvarlayarak (roll) basmak ve çalınmayan telleri susturmak. |
| 5 | 21 ölçülük etüdü 70 BPM’de dört tur üst üste temiz çalmak. |
Ön koşullar
| # | Başlamadan önce yapabiliyor olmalısın |
|---|---|
| 1 | Arpej nedir biliyor ve pozisyonda arpej çalabiliyorsun (Arpejler ve hedef notalar). |
| 2 | İnce üç teldeki triad şekillerini tanıyorsun (İnce tellerde triadlar). |
| 3 | Alternatif pena, hammer-on ve pull-off çalabiliyorsun. |
| 4 | Palm mute ve basan elle susturmayı biliyorsun. |
Bunlardan biri eksikse önce Atlas sayfasındaki ilgili kavrama göz at.
Açıklama
Önce dinle. Etüdün 13-16. ölçülerini çal. Gitar akorların notalarını tek tek ama çok akıcı, bir çağlayan gibi çalıyor: aşağı inip yukarı çıkan arpejler. Bu sesin arkasındaki teknik sweep picking (süpürme).
Sweep nedir? Alternatif penada her nota yön değiştirir: aşağı, yukarı, aşağı, yukarı. Ama notalar yan yana tellerde ve sırayla tize doğru gidiyorsa, penayı her telde geri çekmek gereksiz bir hareket olur. Sweep’te pena tek bir aşağı hareketle bir telden ötekine geçer; her telde bir an durur, sonra bir sonrakine “düşer”. Pes tellere dönerken aynısı yukarı doğru olur. Bu bir strum değildir: notalar ayrı ayrı ve eşit aralıklarla duyulur.
İki tuzak. Sweep’te iki şey kolayca bozulur:
- Ritim. Pena hızlı kayınca notalar bir akor gibi topaklanır. Çözüm: yavaş ve sekizlikle başla, her notayı metronomun bir tıkı gibi duy. Hız sonra gelir.
- Birbirine karışan notalar. Çaldığın nota, sonraki gelince susmalı; yoksa distorsiyonla bir gürültü bulutu çıkar. Basan elde her parmak notası bitince baskıyı gevşetir; çalan elin avuç kenarı da kalın tellere hafifçe yaslanıp çalınmayan telleri susturur.
Yuvarlama parmak (roll). Aynı perdede yan yana iki ya da üç tel varsa onları tek parmakla basarsın ama aynı anda değil: parmak ucu ilk telde başlar, sonraki tele geçerken parmak düzleşir ve uç kalkar. Böylece önceki tel susar. Dönüşte hareket tersine işler. Bu derste iki yerde lazım: Am/C şeklinde işaret parmağıyla G (Sol), B (Si) ve e (Mi) telleri, beş telli Am’de yüzük parmağıyla D (Re) ve G telleri.
Şekiller. Üç telli şekilleri ince tellerdeki triad dersinden tanıyorsun:
| Akor | G-B-e perdeleri | Üst nota (hammer-on) | Parmaklar |
|---|---|---|---|
| Am (Am/C) | 5-5-5 | e 8 | işaret yuvarlar, serçe 8 |
| F (F/C) | 5-6-5 | e 8 | işaret G ve e, orta B, serçe 8 |
| G (G/D) | 7-8-7 | e 10 | F’nin iki perde yukarısı |
Beş telli şekiller A tipi barre akorun beş telidir (A (La)-D-G-B-e):
| Akor | Perdeler | Parmaklar |
|---|---|---|
| Am | 12-14-14-13-12 | işaret A ve e, yüzük D-G’yi yuvarlar, orta B |
| G | 10-12-12-12-10 | işaret A ve e, orta D, yüzük G, serçe B |
| F | 8-10-10-10-8 | G şeklinin iki perde aşağısı |
| E | 7-9-9-9-7 | bir perde daha aşağı; B telindeki G# (Sol diyez) Am’ye çeker |
Pena yönü. Her notanın üstünde yön işareti var: ⊓ aşağı, V yukarı. Tize giden notalar aşağı, pese dönenler yukarı. Dikkat: döngüde en alttaki nota yukarı vuruştur, çünkü yukarı süpürmenin son notasıdır; yeni tur bir üstteki telden aşağı başlar. Her bölümün yalnızca ilk notası aşağı vuruştur. Bölüm C’de üstteki dönüş penasızdır: aşağı süpürmenin son notasından hammer-on ile üst notaya çıkar, pull-off ile geri inersin. Bu iki notanın üstünde yön işareti yoktur.
Etüdün bölümleri:
| Ölçü | İçerik |
|---|---|
| 1-4 | 3 tel, sekizlik: Am F G Am |
| 5-8 | 3 tel, on altılık |
| 9-12 | 3 tel + hammer-on/pull-off, triole |
| 13-16 | 5 tel, on altılık: Am G F E |
| 17-21 | etüt: ölçüde iki akor, sonra Am ile bitiş |
Bas akorun kök sesini çalar; davul yarım tempo hissinde (kick 1’de, trampet 3’te) arka planda kalır. Distorsiyon her gürültüyü büyüttüğü için susturma burada temiz sesten daha da önemlidir.
Alıştırmalar
| Metronom | Tekrar / süre | Geçme kriteri |
|---|---|---|
1. Yuvarlama, penasız Metronom yok. Am/C şeklinde (G-B-e, 5. perde) işaret parmağını yuvarla: yalnızca basan elinle, her teli sırayla çekiç gibi bas ve dinle. Sonra beş telli Am’de yüzük parmağıyla D-G. | ||
| — | Süre: 3 dakika. | Parmak bir tele geçtiğinde önceki tel susuyor; iki tel hiç aynı anda tınlamıyor. |
2. Üç tel, sekizlik (ölçü 1-4) Döngüyü 1-4’e kur. Penayı tellerden “düşürürken” her notayı ayrı duy. | ||
| 50 → 70 BPM, 5’er artır. | Her tempoda 4 tur. | Notalar eşit aralıklı, hiçbiri bir öncekinin üstüne binmiyor. |
3. Üç tel, on altılık ve hammer-on/pull-off (ölçü 5-12) Önce 5-8’i, sonra 9-12’yi döngüye al. 9-12’de sayım değişir: on altılık değil triole. | ||
| 50 → 70 BPM, 5’er artır. | Her bölüm her tempoda 4 tur. | Yukarı süpürme aşağı kadar eşit; hammer-on ve pull-off notaları pena notaları kadar net. |
4. Beş tel (ölçü 13-16) Döngüyü 13-16’ya kur. Önce her şekli penasız bas ve yuvarlamayı kontrol et, sonra çal. | ||
| 50 → 70 BPM, 5’er artır. | Her tempoda 4 tur. | Beş notanın her biri duyuluyor; pozisyon kayışlarında zaman kaybı yok. |
5. Tüm etüt ve esneme hedefi 21 ölçünün hepsini çal. | ||
| 50 → 70 → 90 BPM. | 70 BPM’de 4 tur üst üste temiz; hazırsan 90 BPM’de 2 tur. | 70 BPM’de dört temiz tur. 90 BPM bir esneme hedefi; ses bulanıyorsa 70’te kal. |
6. Kendi arpejin (yaratıcı görev) Gitar kanalını sustur ve 17-20’yi döngüye al. Akorları aynı bırak, ama süpürme düzenini değiştir: örneğin her akorda yalnızca ince üç teli süpür ve üst notayı hammer-on ile ekle, ya da süpürmeyi tizden başlat. | ||
| — | — | Kendi düzenini iki tur boyunca akor değişimlerini kaçırmadan çalıyorsun. |
Sık yapılan hatalar
| Belirti | Neden | Çözüm |
|---|---|---|
| Notalar bir akor gibi birlikte tınlıyor | çalınan teller susturulmuyor | her parmak notası bitince baskıyı gevşetsin; aynı perdedeki tellerde yuvarla; çalan elin avuç kenarı kalın tellere yaslansın. |
| Süpürme bir “hırr” sesine dönüşüyor, ritim yok | pena çok hızlı itiliyor | sekizlikle ve yavaş başla; her notanın tıkla aynı anda geldiğini duy. |
| Yukarı süpürmede notalar kayboluyor | yukarı hareket aşağıdan daha cılız | yukarı süpürmede de pena her tele aynı kuvvetle değsin; yalnızca yukarı yönü ayrıca çalış. |
| Her nota ayrı ayrı penalanıyor | alternatif pena alışkanlığı | penayı telde bırak ve bir sonraki tele “düşmesine” izin ver; hareket tek ve kesintisiz. |
| Yuvarlanan parmağın altında iki tel aynı anda çalıyor | parmak baştan düz | uçla başla, yalnızca sonraki tele geçerken düzleş. |
| Hammer-on ya da pull-off zayıf | serçe parmağı yavaş iniyor ya da düz kalkıyor | serçeyi kararlı indir; pull-off’ta teli hafifçe yana çekerek bırak. |
| Kol ve omuz kasılıyor | hız için zorlanıyorsun | tempoyu düşür, penayı gevşek tut ve hareketi küçük tut. |
Kontrol listesi
| Yapabiliyorum | Madde |
|---|---|
| Am/C ve beş telli Am’de yuvarlayarak basabiliyor, notaların birbirine karışmasını önleyebiliyorum. | |
| Üç telli sweep’i sekizlik ve on altılıkla eşit çalabiliyorum. | |
| Üst notayı hammer-on ve pull-off ile ekleyip yön değiştirebiliyorum. | |
| Beş telli A şekli arpejleri (Am, G, F, E) süpürebiliyorum. | |
| Döngüde en alttaki notanın neden yukarı vuruş olduğunu biliyorum. | |
| Tüm etüdü 70 BPM’de dört tur üst üste temiz çalabiliyorum. |
İşaretlediğin dersler ve gördüğün kavramlar yalnızca bu tarayıcıda saklanır; hesap yok. Senin yolun