Hedef
| # | Bu derste hedefin |
|---|---|
| 1 | F akorunu üç biçimde temiz basmak: küçük F (xx3211), beş telli F (x33211) ve tam barre F (133211). |
| 2 | C-F-G-C ve Am-F-C-G döngülerinde F’ye 1. vuruşta geçmek. |
| 3 | 24 ölçülük etüdü 76 BPM’de dört tur üst üste hatasız çalmak. |
Ön koşullar
| # | Başlamadan önce yapabiliyor olmalısın |
|---|---|
| 1 | C, G, Am ve E akorlarını temiz basabiliyorsun. |
| 2 | Pop kalıbını (D (u) D U (d) U D U) ve son “ve”de boş tellerle geçişi biliyorsun. |
| 3 | Power chord dersinden 6. telde kök notaları (1. perde = F (Fa)) tanıyorsun. |
Bunlardan biri eksikse önce Atlas sayfasındaki ilgili kavrama göz at.
Açıklama
F, açık akorlardan barre akorlara geçişin kapısıdır. Tam barre F ilk denemede neredeyse kimsede temiz çıkmaz; bu yüzden onu üç adımda kuruyoruz. Akor adlarındaki parantez kaç telin çalındığını gösterir.
1. Küçük F, F (4) = xx3211. İşaret parmağın (1) 1. perdede hem ince e hem B (Si) telini yatarak basar; orta parmak (2) G (Sol) telinin 2. perdesinde, yüzük parmak (3) D (Re) telinin 3. perdesinde. Yalnızca ince dört tel çalınır. İşaret parmağının iki teli birden basması küçük bir barre’dir: tam barre’nin ilk tadı.
2. Ara adım, F/C (5) = x33211. İşaret ve orta parmak yerinde kalır; yüzük parmak A (La) telinin 3. perdesine, serçe parmak (4) D telinin 3. perdesine geçer. Kalın E (Mi) teli hâlâ çalınmaz. Bu şekil, tam barre’nin kalın teli olmayan hâlidir. En pes notası A telindeki C (Do) olduğu için adı F/C’dir (“C baslı F”): yine bir F akoru, yalnızca altta C var. Ara adım olarak çok iyi iş görür; tam barre kalın E telinin 1. perdesini ekleyince F yeniden en alta gelir.
3. Tam barre F, F (6) = 133211. İşaret parmağı 1. perdede altı teli birden basar. Üstüne oturan şekle dikkat et: orta parmak G telinin 2., yüzük A telinin 3., serçe D telinin 3. perdesinde. Bu, E akorunun (022100) bir perde yukarı taşınmış hâlidir; işaret parmağı eşiğin yerini alır. Bu yüzden buna E şekli barre denir. Bir sonraki derste bu şekli sapta kaydırıp başka akorlar yapacağız.
Barre ipuçları
- İşaret parmağını tamamen düz değil, hafifçe başparmak tarafına yuvarlanmış tut; parmağın kemikli kenarı daha az yumuşak dokuyla daha temiz basar.
- İşaret parmağı perde teline yakın olsun, tam üstünde değil.
- Başparmak sapın arkasında, yaklaşık orta parmağın hizasında; sapı avuçlama.
- Sıkma, kolun ağırlığını kullan. Dirseğini hafifçe geriye çek ya da kolunu serbest bırak; parmak tellere kendiliğinden bastırır. Sıkmak eli yorar ve geçişleri yavaşlatır.
- Telleri tek tek çalıp dinle. Susan tel varsa işaret parmağını milim milim kaydır; eklem çizgilerinin bir tele denk gelmesi sık rastlanan sebeptir.
- Akorlar arasında barre’yi tamamen bırak; el her geçişte gevşesin.
Etüt üç bölümden oluşur; her bölüm önce dört ölçü dörtlük aşağı vuruşla yeni F’yi oturtur, sonra dört ölçü pop kalıbına geçer:
| Bölüm | Ne oluyor |
|---|---|
| A (ölçü 1-8) | C - F (4) - G - C. |
| B (9-16) | Am - F/C (5) - C - G. |
| C (17-24) | C - F (6) - G - C, sonra Am - F (6) - G ve son akor C. |
Pop kalıbında son “ve” boş telleri çalar: o an parmakların yeni akora yola çıkar.
Alıştırmalar
| Metronom | Tekrar / süre | Geçme kriteri |
|---|---|---|
1. Tel tel kontrol Her F şeklini kur ve telleri kalından inceye birer birer çal. Susan ya da vızıldayan teli bul, parmağını düzelt, tekrar çal. Sonra elini tamamen gevşet ve şekli yeniden kur. | ||
| — | Süre: Her şekil için 2 dakika. | Her şekilde çalınan tellerin hepsi temiz; şekli üç saniyenin altında kurabiliyorsun. |
2. A bölümü: küçük F Oynatıcıda döngüyü 1-8. ölçülere kur. | ||
| 60 → 76 BPM, 4’er artır. | Her tempoda 4 tur. | F her 1. vuruşta hazır, ince dört tel temiz, kalın iki tel susuyor. |
3. B bölümü: beş telli F Döngüyü 9-16. ölçülere kur. | ||
| 60 → 76 BPM, 4’er artır. | Her tempoda 4 tur. | Am → F ve F → C geçişlerinde işaret parmağı 1. perdede kalıyor, kalın E çalmıyor. |
4. C bölümü: tam barre F Döngüyü 17-24. ölçülere kur. Elin yorulursa dur, salla, devam et; barre’de acı değil, kontrol önemli. | ||
| 60 → 76 BPM, 4’er artır. | Her tempoda 4 tur, turlar arasında elini gevşet. | Altı telin en az beşi temiz; F her 1. vuruşta hazır. |
5. Tüm etüt ve esneme hedefi 24 ölçünün hepsini baştan sona çal. | ||
| 60 → 76 → 85 BPM. | 76 BPM’de 4 tur üst üste hatasız; hazırsan 85 BPM’de 2 tur. | 76 BPM’de dört temiz tur. 85 BPM bir esneme hedefi; zorlarsa 76’da kal. Tam barre birkaç haftada oturur; o zamana kadar C bölümünde F/C (5) çalmak tamamen geçerli. |
Sık yapılan hatalar
| Belirti | Neden | Çözüm |
|---|---|---|
| Barre’de ince e ya da B teli susuyor | işaret parmağının eklem çizgisi tele denk geliyor ya da parmak perde telinden uzak | parmağı hafifçe yukarı/aşağı kaydır, başparmak tarafına yuvarla, perde teline yaklaştır. |
| G teli susuyor | işaret parmağı G telini de basmaya çalışıyor ya da orta parmak ona yaslanıyor | orta parmağı dik tut; G telinde işaret parmağının basmasına gerek yok, orta parmak basar. |
| El çabuk yoruluyor, başparmak ağrıyor | akor sıkılarak basılıyor | başparmağı gevşet, kuvveti kolun ağırlığından al; turlar arasında elini salla. |
| Küçük F’de kalın teller de çalıyor | vuruş kalın E’den başlıyor | vuruşu D telinden başlat. |
| F’ye geç kalınıyor | parmaklar tek tek yerleşiyor | şekli havada bütün olarak kur ve tek hareketle indir; son “ve”deki boş tel vuruşunu bunun için kullan. |
| Barre’den sonraki akor da gergin | barre bırakılmadan geçiliyor | her geçişte elini tamamen gevşet. |
Kontrol listesi
| Yapabiliyorum | Madde |
|---|---|
| Küçük F’yi (xx3211) temiz basabiliyorum. | |
| Beş telli F’yi (x33211) kalın E çalmadan basabiliyorum. | |
| Tam barre F’de (133211) altı telin en az beşi temiz çıkıyor. | |
| Barre’yi sıkmadan, kolun ağırlığıyla basabiliyorum. | |
| Tüm etüdü 76 BPM’de dört tur üst üste hatasız çalabiliyorum. |
İşaretlediğin dersler ve gördüğün kavramlar yalnızca bu tarayıcıda saklanır; hesap yok. Senin yolun